Vagal Sinir Stimülatör Uygulaması (Pil yerleştirilmesi)
Ocak 18, 2016
Baş Ağrısı
Ocak 18, 2016

NÖROTRAVMA

Kafa Travması

SKALP(kafa derisi) yaralanmaları
Skalp en çok kanlanan organlardan birisidir, bu sebeple skalp yaralanmalrında çok fazla kan kayıpları ile karşılaşılabilir. Kanamalı skalp yaralanmalarında yara kenarlarına uygulanacak kompresyon ile kanama rahatlıkla durdurulabilir. Hastaneye ulaşan hastada yara yeri serum fizyolojik ile mutlaka çok iyi yıkanmalı, yara içinde hiçbir yabancı cisim kalmamasına dikkat edilmelidir.
Bebeklerde travma sonrası kafa derisi altında kanama olur ve başta şişlik ile kendini gösterir. Bunlar genellikle 10-15 gün içinde kendi kendine emilir. Eğer şişlik devam ederse küçük bir cerrahi müdahale ile boşaltılır. Baş elastik bandaj ile sarılır.

Kafa kemiği (Kranium)krıkları
Çocuklarda kranium kırıklarının büyük kısmı (Linear)çizgi şeklinde kırıklarıdır. Linear kırıkları direkt grafide damar olukları ve sutürlerden ayrılmalıdır. Linear kırıklarda fraktür daha koyu ve keskin kenarlıdır. Dallanma yoktur. Düz bir hat halinde seyreder ve daha incedir. Linear kırıkların takibi önemlidir. Kafa kırıklarında ilave bir patoloji yoksa herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek yoktur. Ancak daha sonra bu kırık hattında beyin zarı kafa derisinin altına doğru çıkabilir. Buda başta şişlik ile kendini gösterebilir. Bu durumda oluşan şişlik içerisi beyin omurilik sıvısı olan bir şişliktir. Burada cerrahi müdahale gerekir. Diğer bir kırık tipi çökme kırıklarıdır. Bu kırıkta krığın olduğu bölgede kafa kemiği tamamı beyne doğru çömüştür. Eğer beyin baskı altında ise ameliyatla bu çöken kemik kısmı kaldırılmaktadır. Bunun dışında, basıya bağlı nörolojik bası bulguları, dural laserasyon vekomprese açık fraktürler cerrahi girişimi gerektirir.

Kafa tabanını ilgilendiren kırıklar trafik kazalarında çok sık karşılaşılan bir patolojidir. Bu hastalarda genellikle kulaktan ve burundan kanama ve beyin omurilik sıvısı kaçağı olur. Göz çevresinde ve kulak arkasında morluk vardır.

Bu hastalar, 45o’ de başın elvasyonu, antibiyotik tedavisine alınır. Bu tedavilere rağmen eğer burun ve kulaktan beyin sıvısı gelmeye devam ederse, beyin zarı tamiri yapılır.

Kafa travmasının damarsal yaralanmaları

BEYİN DIŞINA OLAN KANAMALAR: Genelde travmalar sonucunda oluşurlar. Beyinin üzerinde DURAMATER denen bir zar vardır. Bu zarın üstünde bulunan damarlar travma neticesinde kırılan veya çatlayan kafatası kemiklerinin zedelemesi ile kanama yapabilirler. Oluşan kanama beyin zarı duramater ile kafatası kemikleri arasında birikir ve beyinin sıkışmasına neden olur. Ameliyat edilmezse beyin ölümü husule gelir ve hasta ölür. Bu kanamalara EPİDURAL HEMATOM adı verilir. Şiddetli travmalarda beynin üzerindeki damarlarda zedelenebilir. Bu damarlardan sızan kan duramater (Beyin zarı) altında birikerek yine beyinin sıkışmasına neden olur.Bu kanamalara SUBDURAL HEMATOM adı verilir. Ayrıca beynin üzerini örten çok ince bir zar olan araknoid zarın altına doğru da kanama olabilir. Bu tür kanamalarada SUBARAKNOİD KANAMA adı verildir.
Kafa travmalarından sonra özellikle hastalar 24 saat müşahade altında tutulurlar.Bunun sebebi;beyin içinde başlayan bir kanama ilk başlarda belirti vermeyebilir.Ancak ilerleyen saatlerde kanamanın artması ve beyine baskı yapması sonucunda hasta komaya girebilir.Bu nedenle kafa darbelerinden sonra 24 saat hastanede gözlem altında tutulurlar. hastanız kazadan sonra ilerleyen saatlerde kusmaya başlarsa ve dalgınlaşırsa vakit geçirmeden acil servise müracaat ediniz..

Travma Sonrası Kanama
Kafa içi damarların yırtılması ile, beyin dışına veya içine kanamalar olur. Bu kanamalar, kanama bölgelerine göre değişik isimlerle adlandırılır ve her birinde bulgular farklıdır.
CİDDİ kafa travmaları sonrası hastada günler ya da aylar sürebilen hatta nadiren kalıcı da olabilen baş ağrısı, baş dönmesi, dengesizlik, sara nöbetleri ortaya çıkabilir. İlaçla tedavi edilir. Nadiren kafa travmaları sonrası kafa tabanı kemiklerindeki kırıklardan beyin omurilik sıvısı (BOS) sızıntısı olabilir. Hasta burnundan bir sıvının sürekli aktığını ifade eder. Bu çok önemli bir durumdur. BOS kaçağı yoluyla bakterilerin beyne ulaşarak menenjite yol açması söz konusu olabileceğinden bu sızıntının mutlaka tedavi edilerek giderilmesi gerekir.

EPİDURAL KANAMALAR
Kafatası ile beyin zarı arasına kanamalardır. Genel olarak kafatasının kırıldığı travmalarda görülür. Beyin zarı ile kafatası arasına, kopan atardamar kanı birikerek beyni sıkıştımaya başlar. Hastanın travma sonrası bilinci açıkken dakikalar veya saatler içersinde kapanır ve koma hali gelişir. Derin koma hali oluşmadan yapılan müdahale ile kanın boşaltılması hastanın hayatını kurtarır.

SUBDURAL KANAMALAR
Beynin dış yüzeyi ile beyin zarı arasına kanamalardır. Yine cerrahi olarak boşaltılmalıdır. Müdahaleler ne kadar erken olursa o kadar iyi sonuç alınır.

SUBARAKNOİD KANAMALAR
Beyin boşluklarına olan kanamalardır. Herhangi bir cerrahi tedavi gerekmez. Kanın zamanla vücut tarafından yok edilmesi söz konusudur.

BEYİN İÇİ KANAMALAR
Travmanın şiddeti ile beyin dokusunda yırtılmalar sırasında damarların kopması ile oluşur. Kanama belirli bir boyuta ulaşıp hastanın yaşamını tehdit edecek boyuta geldiğinde cerrahi müdahale ile boşaltılır. Aksi halde küçük kanamalar zamanla vücut tarafından yok edileceğinden ameliyat edilmez.

Omurga ve Omurilik Travmaları

Boyun(Servikal) travması

Servikal bölge omurlarının en fazla hareketli olan bölgesi sebebi ile servikal travmalar sırt ve bel bölgelerine göre daha sık travmaya maruz kalmaktadır. En sık servikal travmalar yüksekten düşme ve motorsiklet kazalarında görülmektedir. En sık görüldüğü yaşlar 15-30 yaşları arasıdır ve erkeklerde daha sık görülmektedir.

Servikal travmalarda en sık görülen patolojiler servikal vertebra kırıkları ve omurgada kaymadır. Minör travmalarda sıklıkla servikal diskopatiler ortaya çıkabilir.
Boyun travmasınada en önemli belirti boyun ağrısıdır. Eğer boyun kırığı şiddetli ve omurilik sinirine bası yapıyor ve sinirde zedelenme varsa kollarda ve bacakta tam veya kısmi güçsüzlük olmaktadır.

Tanı:
İlk olarak kafa kaidesinden 1. Sırt omurgasına kadar ön ve arka omurga direkt grafileri çekilmelidir. İkinci yapılacak tetkik omurga CT dir. Kırıklar hakkında çok iyi görüntü sağlar. Sagital ince kesitler çok faydalıdır. Üç boyutlu CT’ler komplike kırıklarda çok faydalı bir tetkiktir. MR tetkiki ile disk, kanal içindeki fragmanlar ve nörolojik dokular net bir şekilde görülebilir.

Tedavi
Bu hastlalarda ilave bir yaralanma olmamamsı için bir yerden bir başka yere transfer edilirken korse ile gönderilmelidir. Omurganın ahengi ciddi boyutta bozulmamışsa bu şekilde korse ile belirli aklarla takip edilebilir. Eer kırık şiddetli ve omrilik zedelenmesi varsa ozaman ameliyatla özel vidalar ve metalik stabilizörler kullanarak kemikleri tespit ameliyatı uygulamak gerekir. Daha sonra kollarda ve bacaklarda felçlik varsa fizik tedavi ve psikiyatri desteği alması gerekir.

Sırt ve Bel omurgası Travmaları
Bu tip travmalar en sık motorsiklet kazaları ve yüksekten düşmeler ile ortaya çıkan patolojilerdir. Torako Lumbal kırıkların %35’inde komplet nörolojik defisit, %40 parsiyel defisit, %25 defisitsiz olarak seyreder.

Tanı: Direkt grafilerde, korpuslardaki çökme ve kırıklar görülebilir. Fleksiyon ve ekstansiyonda çekilen grafiler instabilitenin tespitinde faydalıdır. CT hem kemik yapıları, hemde spinal kanal içi oluşumları çok iyi görüntüler. MR çevre dokular ve nöral yapıların gösteriminde yararlıdır.

Tedavi: Stabil kırıklarda, diğer 2 kolonun sağlam olması şartı ile istirahat ve korse yeterli olur. Stabil değilse mutlaka ameliyatla kemikler tespit edilmesi gerekir.

Prof.Dr. Derviş Mansuri Yılmaz
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı